Shadow

Cùng khám phá phong tục ngày Tết miền Tây, nét đẹp của vùng sông nước

Miền Tây vốn nổi tiếng là nơi sinh sống của nhiều dân tộc anh em như dân tộc Khmer, Hoa, Kinh, dân tộc Chăm… do đó phong tục tập quán cũng rất đa dạng. Dẫu vậy, với bất kỳ ai, Tết cổ truyền vẫn là dịp để mọi người quây quần, sum họp bên nhau. Càng gần Tết, không khí tại các tỉnh thành miền Tây Nam Bộ càng sôi nổi và tấp nập. Phong tục ngày Tết miền Tây độc đáo dưới đây chắc chắn càng thôi thúc bạn ghé thăm nơi này.   

Phong tục ngày Tết miền Tây độc đáo

Chợ Tết trên sông

Miền Tây màu mỡ, cùng hệ thống kênh rạch chằng chịt, nhờ đó mà hoạt động giao thương, du lịch trên sông cũng phát triển rầm rộ. Chợ nổi là một nét văn hóa độc đáo của miền Tây từ nhiều đời nay. Mọi hoạt động trao đổi, buôn bán đều diễn ra trên sông và người ta sẽ dùng ghe, xuồng để di chuyển.

Ở miền Tây có rất nhiều con chợ nổi từ nhỏ tới lớn, hút khách thập phương. Chợ nổi Cái Răng nằm trên một nhánh của con sông Hậu là một trong những chợ nổi lớn nhất, hút khách du lịch Cần Thơ. Ngoài ra, chợ nổi Cái Bè (Tiền Giang), chợ nổi Trà Ôn (Vĩnh Long), chợ nổi Cà Mau… cũng là những con chợ lớn được khách du lịch miền Tây yêu thích.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Chợ nổi dịp Tết tràn ngập sắc hoa. Ảnh: daiviet

Vào những ngày giáp Tết, chợ nổi càng hoạt động nhộn nhịp hơn, phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân. Chợ nổi bán đầy đủ tất cả các mặt hàng từ giày dép, đồ gia dụng tới cây cảnh, đồ ăn, bánh kẹo… Cả quãng dường sông dài vài cây số tấp nập người mua kẻ bán, tiếng cười nói vui vẻ. Vào những ngày cận Tết, nhà ai có gì sẽ mang ra bày bán hết cho phiên chợ thêm đông vui, kết thúc một năm làm lụng vất vả.

Nhìn từ trên cao, chợ nổi chẳng khác nào một vườn hoa với đầy đủ màu sắc xanh, đỏ, tím vàng… khiến tâm trạng người bán, người mua cũng thêm phấn khởi, hào hứng. Chợ nổi nhóm họp suốt cả ngày, nhưng buổi sáng vẫn là đông nhất. Khách du lịch miền Tây nếu có dự định ghé thăm chợ nổi nên chú ý thời gian để có trải nghiệm trọn vẹn nhất.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Ngày Tết đến xuân sang, chợ nổi càng sôi động hơn bao giờ hết. Ảnh: Viet

Điều đặc biệt của chợ nổi là thời gian nghỉ Tết thường rất ngắn. Cứ khoảng mùng 2 Tết là chợ đã họp để phục vụ khách du lịch và người dân. Có lẽ, chính nhờ phong tục ngày Tết miền Tây này mà dịp Tết cũng là lúc khách ngoại quốc tới đây khá đông.

>>Xem thêmTìm hiểu phong tục ngày Tết miền Bắc cực thú vị

Hoa mai

Nếu như hoa đào là biểu tượng cho ngày Tết miền Bắc thì hoa mai lại là loài hoa đặc trưng của miền Tây. Ở khu vực này có rất nhiều làng trồng mai lớn, cứ mỗi dịp Tết lại đông đúc người ghé thăm chụp ảnh và mua bán. Những cây hoa mai vàng, càng trở nên rực rỡ hơn dưới ánh nắng vàng của miền Tây khiến không gian thêm lung linh và đẹp mắt.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Hoa mai là loài hoa đặc trưng trong Tết miền Tây. Ảnh: Baohoang

Có gia đình chọn những vị trí đẹp nhất ở sân nhà hay phòng khách để trưng bày mai, cũng có nhà khác lại cẩn thận chọn những cành mai đẹp nhất để bài trí trên bàn thờ, dâng lên ông bà, tổ tiên cầu mong một năm mới tài lộc, an yên.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Hoa mai vàng rực rỡ ngày Tết. Ảnh: pi.du

Nhiều gia đình miền Tây khi chọn mua hoa mai trang trí Tết đều muốn lựa những cây nở rộ đúng mùng 1 Tết bởi họ quan niệm rằng càng nhiều hoa bung nở rực rỡ càng ăn nên làm ra, càng nhiều tài nhiều lộc, lan tỏa cả sự giàu sang phú quý cho cả khách tới chơi nhà.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Người dân thường chọn những cây mai đẹp nhất để trang trí. Ảnh: Thái Thành Nam

Khách du lịch miền Tây có thể ghé các vườn mai nổi tiếng như làng hoa Phước Định (Vĩnh Long), làng hoa Phú Hưng (Hậu Giang), làng hoa Bà Bộ (Cần Thơ)… để thăm quan và chọn cho mình những cây hoa đẹp nhất chơi Tết. Người miền Tây rất thích những loài hoa có tên gọi hay, mang ý tốt lành. Do đó, họ thường chọn mua hoa phát tài, cát tường, vạn thọ để trang trí nhà cửa dịp Tết.

Bánh tét

Một nét đặc trưng trong phong tục ngày Tết miền Tây là bánh tét. Không giống như hình dáng vuông vức của bánh chưng, bánh tét có hình trụ thon dài, từ lâu đã là thức quà truyền thống mỗi dịp xuân về.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Bánh tét thơm ngon và mang nhiều ý nghĩa ngày Tết. Ảnh: homecooking

Tết miền Tây có gì? Bánh tét là cách gọi địa phương của bánh Tết, bên trong có nhân, ăn bùi bùi và rất thơm. Bánh tét được bọc nhiều lớp lá cẩn thận bên ngoài tượng trưng cho hình ảnh người mẹ luôn che chở, bao bọc các con, thể hiện mong muốn quây quần, sum vầy bên nhau của người Việt trong dịp Tết. Loại bánh này được dùng để cúng ban thờ, cầu chúc một năm an cư lạc nghiệp, mưa thuận gió hòa.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Bánh tét có nhiều loại nhân khác nhau. Ảnh: pupufoodhow

Ngoài hai loại bánh tét truyền thống là nhân đậu xanh thịt mỡ, ngày nay, bánh tét được biến tấu thêm rất nhiều nhân ngon miệng khác. Nếu ai thích ăn ngọt có thể chọn bánh tét nhân chuối. Khi được luộc chín, phần chuối chuyển sang màu hồng nhìn rất đẹp mắt. Bánh tét nước tro, bánh tét nhân sâm, bánh tét lá cẩm… cũng là những loại bánh tét khá phổ biến ở miền Tây.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Bánh tét – món ăn không thể thiếu trong ngày Tết miền Tây. Ảnh: menu

Tết miền Tây có gì? Bánh tét được buộc lạt chắc chắn và luộc chín trong nhiều giờ. Cứ vào độ 28 – 29 Tết, hình ảnh gia đình sum họp bên chiếc bếp củi trông nồi bánh tét đang sôi, bốc hương nghi ngút, gắn liền với tuổi thơ của nhiều người.

Mâm ngũ quả

Miền Tây với cây trái xum xuê suốt 4 mùa, do vậy, mâm ngũ quả ngày Tết cũng rất được chú trọng. Khác với người miền Bắc, trên mâm ngũ quả của họ không có chuối. Bởi theo cách đọc của người dân nơi đây, quả chuối có phát âm giống từ “chúi” thể hiện sự vất vả, khó khăn. Ngoài ra, quả cam cũng không xuất hiện trên mâm ngũ quả Tết bởi câu nói “quýt làm cam chịu”.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Mâm ngũ quả miền Tây khác biệt so với miền Bắc. Ảnh: SCB

Tết miền Tây có gì? Mâm ngũ quả được người dân miền sông nước trưng bày trên bàn thờ tổ tiên nên rất được chăm chút và lựa chọn kỹ càng. Những loại quả được bày biện trên mâm thể hiện mong muốn của gia chủ trong năm mới. Mâm ngũ quả trong phong tục ngày Tết miền Tây thường gồm mãng cầu, dừa, đu đủ và sung, tượng trưng cho câu nói “Cầu vừa (dừa) đủ sung”. Nếu không có sung, người ta sẽ thay thế bằng xoài hoặc trái dứa (thơm).

Phong tục ngày Tết miền Tây
Mâm ngũ quả thể hiện mong muốn của gia chủ. Ảnh: Bách hóa

Để mâm ngũ quả thơm đầy đặn, người dân đặt xen kẽ vào những quả quýt chín vàng, táo màu xanh hoặc ớt đỏ mọng, nhìn rất bắt mắt. Ngày nay, khi điều kiện sống ngày càng được nâng cao, họ trang trí thêm cặp dưa hấu vàng hoặc đỏ, tròn, to đẹp, bằng nhau chằn chặn. Việc chuẩn bị mâm ngũ quả thường được những người phụ nữ trong gia đình lựa chọn, sắp xếp từ sớm trước Tết, có thể ngay từ khi mới ông Công ông Táo.

Mâm cỗ ngày Tết

Món ăn ngày Tết miền Tây thường đơn giản, mộc mạc, đúng như con người nơi đây. Các nguyên liệu chế biến đều bình dị, “cây nhà lá vườn”. Ngoài bánh tét, mâm cỗ ngày Tết có những món sau:

+ Thịt kho trứng: Thịt kho rim trứng (hột vịt) được xem là “linh hồn” của mâm cơm cỗ Tết. Thịt kho phải chọn loại thịt ba rọi ngon, tươi, tỷ lệ mỡ và thịt hòa hợp, cùng vài khoanh thịt phần bắp đùi nguyên ống. Thịt được kho với nước dừa, mang đến vị ngọt rất tự nhiên, ninh lim rim lâu nên nhừ, mềm. Để có màu nâu cánh rán hấp dẫn, các bà nội trợ thường cho thêm lá mít.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Những món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ Tết miền Tây. Ảnh: Mỹ Linh

+ Canh khổ qua nhồi thịt: Món ăn ngày Tết miền Tây chắc chắn không thể bỏ qua là canh khổ qua nhồi thịt. Khổ qua (mướp đắng) chọn quả có kích thước vừa phải, bổ đôi nhồi thêm hỗn hợp thịt ba rọi, chả cá thác lác băm nhuyễn, ăn vừa dai, vừa thơm mà không hề bị ngấy.

+ Củ kiệu tôm khô: Nếu mâm cơm Tết truyền thống của người dân miền Bắc có đĩa hành muốn giòn thì của người miền Tây lại chẳng thể thiếu tôm khô trộn củ kiệu vừa ngọt ngọt lại chua chua, ăn rất bon miệng.  Thoạt nhìn, khách du lịch có thể nhầm tưởng củ kiệu là củ hành, tuy nhiên, củ kiệu ít hăng hơn và nhỏ hơn một chút. Với công thức chế biến đơn giản, ai cũng có thể làm được món này và khi bày biện trên mâm cỗ, ai cũng phải tấm tắc khen ngon.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Củ kiệu tôm khô giúp mâm cơm Tết thêm hoàn thiện. Ảnh: Đặc sản

+ Chả lạnh: Món ăn ngày Tết miền Tây phải kể đến nữa là chả lạnh. Món này khi ăn có cảm giác giòn sần sật, lại dai dai, được cắt khéo léo theo hình tam giác, vừa giúp mâm cỗ thêm sinh động vừa tạo cảm giác ngon miệng.

+ Lạp xưởng: Lạp xưởng có màu đỏ au, tượng trưng cho sự may mắn nên món này rất được ưa chuộng vào dịp lễ Tết – một phong tục ngày Tết miền Tây nhiều năm nay. Để làm lạp xưởng ngon, người ta sẽ phải chọn phần thịt thật ngon, đem xay trộn với mỡ, rượu và đường. Sau đó, mới nhồi hỗn hợp này vào phần ruột heo, đem phơi nắng để lên men một cách tự nhiên. Lạp xưởng có thể được chế biến thành nhiều món như chiên hay nướng…

Để chống ngấy, nhiều gia đình bổ sung thêm vào món ăn ngày Tết miền Tây món chả giò, gỏi ngó sen, thịt cuốn bánh tráng hay cá lóc nướng trui…

Những điều kiêng kỵ trong ngày Tết ở miền Tây

Trong dịp đầu năm mới, người dân miền Tây cũng kiêng kỵ một số điều để mong một năm may mắn, bình an.

+ Kiêng quét nhà: Họ quan niệm rằng quét nhà trong 3 ngày Tết là quét hết tài lộc, vận may. Do đó, trong những ngày năm mới, người dân thường không quét nhà.

+ Bánh tét phải được gói thật chặt: Nếu không gói chặt, khi chín, bánh cắt ra bị nhão, bị nát thì sẽ không được may mắn.

Phong tục ngày Tết miền Tây
Người miền Tây có nhiều điều kiêng kỵ trong ngày Tết. Ảnh: Mỹ Linh

+ Kiêng mặc đồ đen: Khi đến chúc Tết các gia đình ở miền Tây, bạn nên mặc quần áo màu sắc thật rực rỡ như màu đỏ, xanh hay vàng… Vì những màu này tạo cảm giác tươi tắn, mang lại may mắn và niềm vui.

+ Không để người khác xin cành cây mai: Người dân miền Tây rất chú trọng kinh tế nên họ quan niệm nếu để người khác chặt cây hoặc xin nhánh cây mai của nhà mình sẽ làm gia đình mất đi lộc lá, mất đi may mắn trong năm mới.

Phong tục ngày Tết miền Tây vô cùng độc đáo và thú vị. Theo dõi Du lịch Việt Nam để cập nhật thêm nhiều điểm đến mới, cùng kinh nghiệm du lịch hữu ích cho chuyến đi sắp tới của bạn và gia đình nhé.

Theo Báo Thể Thao Việt Nam

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *